Szperając po szufladach Marszałka, czyli wykorzystanie gier cyfrowych w edukacji na przykładzie publikacji MEN i IPN
DOI:
https://doi.org/10.7494/human.2026.25.1.7905Słowa kluczowe:
gamifikacja, gry cyfrowe, gry wideo, groznawstwo, lektura szkolna, edukacja growa, historia PolskiAbstrakt
Artykuł przygląda się założeniom i realizacjom cyfrowych gier edukacyjnych, wydanych przez dwie rządowe instytucje – Instytut Pamięci Narodowej (IPN) i Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN). Tytuły wydawane przez te jednostki promowane są jako nowoczesne rozwiązanie, mające uatrakcyjnić szkolne lekcje i zachęcić uczniów do nauki poprzez wykorzystanie medium, które w założeniu twórców jest preferowane przez młodzież. Powszechne w użyciu jest w tym kontekście słowo „gamifikacja”, mające wskazywać na radykalną modyfikację dotychczasowego modelu edukacji. Autorka konstatuje jednak, że taka modyfikacja nie ma w rzeczywistości miejsca, gry tworzone przez wymienione instytucje pozostają w formie nauki z podręcznika, a ich twórcy wykazują się głębokim niezrozumieniem wykorzystywanego przez nich medium. Tym samym jest to świadectwo potrzeby dalszego rozwoju i popularyzacji badań groznawczych.
Pobrania
Bibliografia
Bogost, I. (2015). Why gamification is bullshit. W S. Waltz & S. Deterding (ed.), The gameful world: Approaches, issues, applications (s. 65–78). MIT Press.
Bomba, R. (2015a). Historia w grach komputerowych. Historyka, 37–38, 129–138.
Bomba, R. (2015b). Simowie na wspak. Gra This War of Mine w perspektywie retoryki proceduralnej. Wielogłos, 3(25), 87–95.
Campbell, J. (2008). Just less than total war: Simulating World War II as ludic nostalgia. W: Z. Whalen & L. N. Taylor (ed.), Playing the past (s. 183–200). Vanderbilt University Press.
Dyer-Witheford, N., & De Peuter, G. (2009). Games of empire: Global capitalism and video games. University of Minnesota Press.
Hamari, J., Koivisto, J., & Sarsa, H. (2014). Does gamification work? – A literature review of empirical studies on gamification. W: Proceedings of the 47th Hawaii International Conference on System Sciences. https://doi.org/10.1109/HICSS.2014.377
Imbierowicz, E. (2021). Gry cyfrowe wkraczają do kanonu lektur szkolnych. Literatura i Kultura Popularna, 27, 509–513.
Kobielska, M. (2016). Polska pamięć autoafirmacyjna. Teksty Drugie, 6, 358–374.
Kozyra, M. (2024). Doświadczenie porażki w grach cyfrowych (rozprawa doktorska). Uniwersytet Jagielloński, Wydział Polonistyki.
Majkowski, T. Z., Kozyra, M., & Prokopek, A. (2023). The call of queue. PRL heritage and nostalgia in contemporary Polish game culture. W: Proceedings of DiGRA 2023. https://doi.org/10.26503/dl.v2023i2.1966
Majkowski, T. Z., & Suszkiewicz, K. (2020). Cardboard genocide. Board game design as a tool in Holocaust education. GAME. The Italian Journal of Game Studies, 9, 71–90.
Prokopek, A., Majkowski, T. Z., & Kozyra, M. (2024). God’s playground: On Polish history, games, and discourses. W: Proceedings of DiGRA 2024. https://dl.digra.org/index.php/dl/article/download/2379/2376
Sailer, M., & Homner, L. (2019). The gamification of learning: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 32, 77–112.
Sterczewska, K. [publ. jako Sterczewski, P.]. (2016). This uprising of mine: Game conventions, cultural memory and civilian experience of war in Polish games. Game Studies, 16(2). Pobrano 14 maja 2025 z: https://gamestudies.org/1602/articles/sterczewski
Sterczewska, K. [publ. jako Sterczewski, P.]. (2023). Social and Political Conflict in Video, Board and Card Games (rozprawa doktorska). Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej.
LUDOGRAFIA
11 bit studios. (2014). This War of Mine [Gra wideo].
Chronospace. (2022). Gra Szyfrów [Gra wideo]. Instytut Pamięci Narodowej.
Chronospace. (2024). Lotnicy [Gra wideo]. Instytut Pamięci Narodowej.
Pixelated Milk, & Retrovibe Games. (2019). WARSAW RISING: Miasto Bohaterów [Gra wideo]. Instytut Pamięci Narodowej.
ŹRÓDŁA INTERNETOWE
Niepodległa. (n.d.). Pobrano 12 maja 2025 z: https://niepodlegla.men.gov.pl/#/
Gry w edukacji – o programie. (n.d.). Pobrano 10 maja 2025 z: https://www.gov.pl/web/grywedukacji/o-programie2
Pliki dodatkowe
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 © Wydawnictwa AGH, Kraków 2024, Creative Commons CC-BY 4.0 License
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:1) Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
2) Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
3) Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
