O złamanych biografiach rosyjskich migrantek w Polsce po agresji Rosji na Ukrainę
DOI:
https://doi.org/10.7494/human.2025.24.1.6988Słowa kluczowe:
doświadczenie życia, agresja Rosji na Ukrainę, złamane biografie, rosyjskie migrantki w Polsce, figura wroga, trajektoria, pęknięcieAbstrakt
Agresja Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku miała głęboki wpływ nie tylko na bezpośrednie ofiary konfliktu, ale także na życie Rosjan i Rosjanek przebywających za granicą. W Polsce, gdzie stosunki społeczne i polityczne z Rosją były już wcześniej napięte, migrantki z Rosji znalazły się w sytuacji szczególnie trudnej. Nasze badania jakościowe przeprowadzone w ramach projektu GEN-MIGRA „Płeć, mobilność i migracje w czasie i po pandemii COVID-19 – marginalizacja, opór i strategie na przyszłość” ukazują, że Rosjanki przybyłe do Polski przed wybuchem wojny z jednej strony doświadczają jej negatywnych skutków w relacjach rodzinnych, zawodowych i społecznych, z drugiej zaś muszą mierzyć się z rosnącą dyskryminacją oraz odrzuceniem, zarówno ze strony większości polskiego społeczeństwa, jak i przez instytucje, przede wszystkim w postaci nieprzedłużenia im prawa pobytu. Ukazanie sytuacji kobiet, ich doświadczeń zmusza do refleksji na temat skutków wojny, przerwanego projektu biegu życia, nieprzewidywanego cierpienia czy chaosu normatywnego.
Pobrania
Bibliografia
Apitzsch, U. (2012). Biografie migracyjne jako miejsca przestrzeni transnarodowej. W: K. Kaźmierska (Red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów (s. 603–616). Kraków: Nomos.
Bąk, M. (2022). Rosjanie mieszkający w Polsce z masowymi odmowami przedłużenia pobytu. Radio ZET, 25 sierpnia. Pobrano z: https://wiadomosci.radiozet.pl/polska/Rosjanie-mieszkajacy-w-Polsce-z-masowymi-odmowami-przedluzenia-kart-pobytu [17.01.2025].
Berger, P.L. (1967). The Sacred Canopy. Elements of a Sociological Theory of Religion. Garden City: Doubleday.
Breckner, R. (2012). Podejścia porównawcze zorientowane na przypadki: perspektywa biograficzna jako możliwość i wyzwanie w badaniach migracji. W: K. Kaźmierska (Red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów (s. 617–658). Kraków: Nomos.
Brown, R. (2006). Procesy grupowe. Dynamika wewnątrzgrupowa i międzygrupowa. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
CBOS (2023). Stosunek do innych narodów rok po wybuchu wojny na Ukrainie. Pobrano z: https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2023/K_033_23.PDF [18.12.2024].
Elias, N. (2012). What is Sociology? The Collected Works of Norbert Elias. W: A. Bogner, K. Liston i S. Mennell (Ed.). Dublin: UCD Press.
Homuth, C., Will, G. i von Maurice, J. (2020). Broken School Biographies of Adolescent Refugees in Germany. Refugees in Canada and Germany GESIS Series, 25, 123–142.
Izbiańska A. (2019). Political and economic relations between Russia and Ukraine after 1991. Research papers of Wrocław University of Economics, 63, 3, 29–39.
Kamiński, I.C. (2012). Proceduralne gwarancje związane z wydaleniem cudzoziemca ze względów bezpieczeństwa państwa – uwagi na kanwie sprawy Chakiba Marakchiego. Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego, 10, 21–32.
Kaźmierska, K. (2004). Wywiad narracyjny jako jedna z metod w badaniach biograficznych. Przegląd Socjologiczny, 1, 71–96.
Nowak, A. (2018). Czy państwo-sygnatariusz konwencji praw człowieka powinno przedkładać bezpieczeństwo narodowe ponad prawa człowieka. W: M. Malczyńska-Biały i K. Żarna (Red.), Prawa człowieka i ich ochrona (s. 35–46). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Riemann, G. i Schütze, F. (1992). „Trajektoria” jako podstawowa koncepcja teoretyczna w analizach cierpienia i bezładnych procesów społecznych. Kultura i Społeczeństwo, 34, 2, 89–109.
Rosenthal, G. (1993). Reconstruction of Life Stories. Principles of Selection in Generating Stories for Narrative Biographical Interviews. Narrative study of Lives, 1, 59–91.
Schütze, F. (2012). Analiza biograficzna ugruntowana empirycznie w autobiograficznym wywiadzie narracyjnym. W: K. Kaźmierska (Red.), Metoda biograficzna w socjologii. Antologia tekstów (s. 139–144). Kraków: Nomos.
Schütze, F. (1997). Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej. Studia Socjologiczne, 1, 11–56.
Schütz, A. (2005). Świat społeczny i teoria działania społecznego. W: P. Sztompka i M. Kucia (Red.), Socjologia. Lektury (s. 64–70). Kraków: Znak.
Strauss, A.L., Fagerhaugh, S., Suczek, B. i Wiener, C. (1985). Social Organization of Medical Work. Chicago: University of Chicago Press.
Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Dz.U. 2003, nr 128, poz. 1175.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Dz.U. 1960, nr 30, poz. 168.
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Dz.U. 2010, nr 182, poz. 1228.
UNHCR (2024). Ukraine Refugee Situation. Pobrano z: https://data.unhcr.org/en/situations/ukraine [1.01.2025].
Wojnowska-Radzińska, J. (2017). Zakaz arbitralnego wydalania cudzoziemców w świetle art. 1 protokołu do EKPC i jego realizacja w polskim prawie i praktyce – wybrane problemy. Ruch prawniczy, ekonomiczny i socjologiczny, 1, 59–71.
Wojnowska-Radzińska, J. (2019). Dostęp cudzoziemca do akt w postępowaniu w przedmiocie zobowiązania do powrotu – uwagi de lege lata i de lege ferenda. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 1, 57–71.
Pliki dodatkowe
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 © Wydawnictwa AGH, Kraków 2024, Creative Commons CC-BY 4.0 License
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:1) Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
2) Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
3) Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
