Sandstone used in the historic wayside shrines in the region of Wieliczka

Małgorzata Schuster, Anna Smoleńska

Abstract


The region of Wieliczka is especially rich in various architectural structures like wayside crosses and shrines. The great number of these objects is connected with the folk culture, religious customs of Poles as well as an easy access to a suitable stone material, which is commonly used to build those structures. Wayside shrines, as a work of folk artists, were built of dolnoistebnianski sandstone, which quarries are characteristic for the region. The condition of stone building’s wayside shrines depends on the location (near to Cracow agglomeration), and biological and mechanical factors. Over the years, they have caused a rapid process of stone destruction. Conservatory work and revaluation of most of wayshrines seem to be necessary in order to restore their original beauty.

Keywords


the region of Wieliczka, waysides shrines, sandstone, condition

Full Text:

PDF

References


Brodacki, K., 2000. Wielopiętrowe, kolorowe. Gdzie Neapolowi do Krzyszkowic! Biuletyn Informacyjny UMiG Wieliczka; 2.

Brodacki, K., 2002. Święte znaki. Wydawnictwo Walor, Kraków.

Bromowicz, J., 2001. Ocena możliwości wykorzystania skał z okolic Krakowa do rekonstrukcji kamiennych elementów architektonicznych. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, 17, 1: 5-71.

Bromowicz, J., Magiera J., 2003. Materiał kamienny wnętrza Kaplicy Zygmuntowskiej. Materiały konferencji naukowej: Kamień architektoniczny i dekoracyjny, Kraków AGH, 23-24 września.

Brylicki, W., Łagosz, A., Smoleńska, A., Rembiś, M., 1999. Właściwości zapraw mineralnych do rekonstrukcji piaskowców w obiektach zabytkowych. Cement Wapno Beton, 2: 52–57.

Burtan, J., 1936. Stratigraphie des Schlesischer Beskiden. Bull. intern. Acad. Pol. Sc. Ser. A: 195-209.

Burtan, J., 1954. Szczegółowa mapa Geologiczna Polski w sakli 1:50000, arkusz Wieliczka. PIG, Warszawa.

Haber, J., Kozłowski, R., Magiera, J., 1991. Niszczenie wapienia pińczowskiego w zabytkach Krakowa. Rocznik Krakowski, 57: 165-191.

Janicka-Krzywda, U., 1998. Fundacje kapliczek i krzyży przydrożnych na Polskim Podkarpaciu. Nasza Przeszłość, 89: 401-442.

Janicka-Krzywda, U., 1999. Forma architektoniczna i wytwórcy kapliczek przydrożnych na Polskim Podkarpaciu. Nasza Przeszłość, 91: 269-299.

Kita-Badak, M., 1963. O możliwości wykorzystania piaskowców warstw istebniańskich okolic Dobczyc. Kwartalnik Geologiczny, 7: 374-382.

Kondracki, J., 1998. Geografia regionalna Polski. Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa.

Książkiewicz, M. (red), 1962. Atlas geologiczny Polski. Zagadnienia stratygraficzno-facjalne, 13: Kreda i starszy trzeciorzęd w polskich Karpatach zewnętrznych. Inst.Geol., Warszawa.

Małeta, A., 1978. Z badań na ludową rzeźbą kamienną okolic Wieliczki, Gdowa i Myślenic. Polska Sztuka Ludowa, 32, 3/4: 225-238.

Manecki, A., Chodkiewicz, M., Konopacki, S., 1982. Wyniki mineralogicznych badań zakresu i przyczyn niszczenia kamiennych elementów zabytkowych budynków Krakowa. Kwartalnik AGH, Sozologia i Sozotechnika, 35: 7-34.

Peszat, C., 1976. Piaskowce istebniańskie (kampan–paleocen). Zeszyty Naukowe AGH, Geologia, 2, 2: 27-35.

Peszat, C., Buczek-Pułka, M., 1984. Zmienność właściwości fizycznomechanicznych budowlanych piaskowców istebniańskich obszaru Karpat. Zeszyty Naukowe AGH, Geologia, 10: 5-34.

Rembiś, M., Smoleńska, A., 1998. Wpływ antropogenicznych zanieczyszczeń atmosfery na zmiany skał użytych do budowy wybranych obiektów zabytkowych Krakowa. Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki, 9, 3(34).

Seweryn, T., 1958. Kapliczki i krzyże przydrożne w Polsce. Warszawa, 214pp.

Smoleńska, A., Brylicki, W., Rembiś, M., 1995. Wpływ wykształcenia mikrostrukturalnego piaskowców występujących w obiektach zabytkowych Krakowa na odpowiedni dobór wypełniaczy mineralnych stosowanych w ich rekonstrukcji. Zeszyty Naukowe AGH, Geologia, 21, 2: 97-116.

Smoleńska, A., Brylicki, W., Rembiś, M., 1996. Nowe masy mineralne dla potrzeb rewaloryzacji obiektów zabytkowych. W: VII Konferencja Naukowo-Techniczna. Problemy remontowe w budownictwie ogólnym. Wrocław-Szklarska Poręba, 5-7.12.1996.

Smoleńska, A., Brylicki, W., Rembiś, M., 1997. Aplikacja nowych mas mineralnych dla potrzeb rewaloryzacji obiektów zabytkowych. Seminarium nt.: Rozwiązania naukowe w walorach aplikacyjnych, Kraków.

Smoleńska, A., Brylicki, W., Rembiś, M., 1998. Rekonstrukcja piaskowcowych kamieni zabytkowych Krakowa nowymi masami mineralnymi Reno SUPER – BET. Renowacje, 4: 7-11.

Wilczyńska-Michalik, W., Michalik, M., 1995. Deterioracja materiałów skalnych w budowlach Krakowa. Przegląd Geologiczny, 43: 227-235.

http://pl.wikipedia.org/wiki/Kapliczka




DOI: https://doi.org/10.7494/geotour.2009.16-17.71

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c)